Historia Parafii

Zanim powstała parafia Św. Edwarda w Pruszkowie powstał Ośrodek duszpasterski na terenie szpitala psychiatrycznego w Tworkach, z istniejącym do dziś Kościołem Przemienienia Pańskiego, który zbudowano w latach 1904 – 1906 jako cerkiew prawosławną, w modnym wówczas w Rosji stylu ormiańskim.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1915 r. podczas ewakuacji szpitala świątynia została splądrowana przez Rosjan i do 1927 r. stała opuszczona. W 1928 r. po wyremontowaniu została przejęta na kaplicę przyszpitalną, którą 30 kwietnia 1930 r. poświęcił ks. Kanonik Jakub Dąbrowski.

______________________________________________________________________________

W 1933 r. z Kresów wschodnich do pruszkowskiej parafii Św. Kazimierza przybył ks. Franciszek Bujalski, który po rocznym wikariacie w 1934 r. został mianowany Kapelanem szpitala Tworkowskiego. Kapelan poczyna starania o wyłączenie z parafii Żbikowskiej nowej jednostki. Jego gorliwość zostaje nagrodzona przy wielkim wsparciu ówczesnego Dziekana pruszkowskiego ks. Prałata Edwarda Tyszki 14 września 1951 r. kiedy to Abp. Stefan Wyszyński powołuje z dniem 1 października tegoż roku Filię parafii Żbików przy kościele w Tworkach dekanatu Pruszkowskiego. Filia otrzymała prawa do udzielania Sakramentu chrztu św., błogosławienia związków małżeńskich, grzebania zmarłych na cmentarzu parafialnym w Żbikowie, oraz sporządzania odpowiednich aktów metrykalnych kościelnych stosownie do kanonu 470 KPK.

Nowo powstała placówka na powstanie której nie wyraziły zgody niechętne Kościołowi władze państwowe, obejmowała tereny parafii Żbików położone na południe od toru kolejowego Warszawa-Skierniewice. Nabyła wszystkie prawa i obowiązki z jakich korzystały parafie Archidiecezji Warszawskiej, oraz podlegała obowiązkom jakie na tych parafiach ciążyły, otrzymując po raz pierwszy w Polsce tytuł św. Edwarda Wyznawcy, co było wyrazem wdzięczności ks. Franciszka wobec ks. Edwarda Tyszki, który w znaczący sposób przyczynił się do powstania placówki.

Filia korzystała w niedzielę i święta z istniejącej na terenie szpitala kaplicy przyszpitalnej. Po nominacji na Rektora ks. Franciszek próbował uczynić świątynię bardziej otwartą, niestety spotkało się to z nieprzychylnością dyrekcji szpitala. W latach 1951 – 1952 z polecenia władz szpitala kościół został zamknięty, a ks. Bujalski usunięty z terenu szpitala.

Kapelan zamieszkał prywatnie przy ulicy Narutowicza 13 gdzie dla potrzeb wiernych odprawiane były codzienne Msze św.. Rektor poczynił równocześnie starania o kupno na podległym terenie placu z myślą rozpoczęcia budowy nowego kościoła, zwieńczone w 1957 r. zakupem od spadkobierców dr. Daniela Goldberga działki z budynkiem mieszkalnym, oraz ruiną po pożarze (dawnym szpitalem doktora) na ul. Partyzantów 15. Niestety władze państwowe w 1962 r. działkę bezprawnie przejęły, urządzając w istniejącym tam budynku mieszkania kwaterunkowe.

(Ks. Franciszek zmarł 10 października 1962 r. w Pruszkowie. Spoczywa na Cmentarzu Pruszkowskim.)

______________________________________________________________________________

W 1962 r. przybył do Filii ks. Paweł Heintsch. Kolejny kapłan na początku swej posługi miał wielkie trudności z zamieszkaniem w domu przy ulicy Partyzantów 15, formalnie należącym do Archidiecezji Warszawskiej, a w/g władz państwowych do miasta. Mieszkanie, które w owym czasie udało Mu się zająć, wymagało gruntownego remontu. Nie było instalacji elektrycznej, do wymiany instalacja wodociągowa, poobdzierane ściany. Ks. Paweł zaczął wnosić podania do urzędów o przydział do mieszkania jednocześnie odnawiając zajmowany lokal. Wszystkie jego wnioski spotykały się z odmową. Z zakończeniem remontu pomieszczeń zbiegła się nominacja na Rektora Filii Parafii Żbikowskiej.

W tym samym czasie niechętna kościołowi dyrekcja szpitala kolejny raz zabroniła korzystania z kaplicy szpitalnej, co w konsekwencji spowodowało wystąpienie ks. Pawła do władz kościelnych o uzyskanie zezwolenia na sprawowanie czynności kapłańskich w wyremontowanym lokalu. W domowej kaplicy codziennie odprawiano Mszę Św. i udzielano sakramentów. Niestety władze Urzędu Miejskiego w Pruszkowie dowiedziawszy się o sprawowanych sakramentach, zabroniły wykonywania czynności sakralnych w zajmowanym lokalu, doprowadzając do eksmisji.

Usunięcie ks. Pawła z zajmowanego mieszkania odbyło się w asyście kordonu Milicji, podczas jego nieobecności kiedy posługiwał podczas pogrzebu.  Po tych zdarzeniach ks. Rektor nie wrócił już na ulicę Partyzantów, lecz do otrzymanego od władz miejskich lokalu zastępczego na ul. Kraszewskiego 43.

(Śp. ks. Paweł ostatnie dni swojej kapłańskiej posługi spędził w Domu Kapłanów Seniorów w Otwocku gdzie zmarł 11 stycznia 2008 r. Pochowany został w Ostrołęce nad Pilicą.)

______________________________________________________________________________

W 1964 r. do pruszkowskiego lokalu na ul. Kraszewskiego przybywa kolejny Rektor ks. Roman Indrzejczyk, który już na wstępie napotkał trudności mające swe podłoże w antykościelnej postawie ówczesnych władz, nie uznających oddzielnej Filii w Tworkach i nie akceptujących jej nowego Rektora.

Dopiero w roku 1971 kaplica szpitalna została udostępniona dla wiernych z przyzwoleniem na jedno nabożeństwo w niedzielę i święta oraz pogrzeby, bez chrztów i ślubów. W tym czasie Ks. Roman celebrował chrzty i śluby korzystając z gościnności sąsiedniej parafii Św. Kazimierza. Mając świadomość ryzyka oraz nałożonych ograniczeń ks. Roman niejednokrotnie odprawiał aż sześć niedzielnych nabożeństw, a z czasem powszechnie celebrowane były inne uroczystości.

Ks. Rektor będący w latach 1961–1976 krajowym duszpasterzem służby zdrowia, był wyjątkowym kapłanem i ogromnym autorytetem dla parafian. Jego zaangażowanie w działalność duszpasterską było nagrodzone wypełniającą się po brzegi świątynią. W  okresie letnim z racji licznego udziału wiernych Msze św. celebrowane były na polowym ołtarzu przy kościele.

Za sprawą Ks. Romana Tworki ożyły, w kościele działał chór, młodzi ludzie licznie i z ogromnym zapałem uczęszczali na katechezy, przygotowywali koncerty, wieczory poetyckie, sztuki teatralne. Był kapłanem bardzo lubianym i cenionym spowiednikiem, mającym ogromne zasługi w integracji środowiska parafialnego. Dobra współpraca pomiędzy księdzem oraz parafianami z czasem zaczęła owocować licznymi imprezami artystyczno – kulturalnymi, w których czynnie uczestniczyła zgromadzona wokół księdza młodzież. Osobiste zaangażowanie księdza w problemy młodzieży, a zwłaszcza organizowane przez niego wspólne wyjazdy w góry sprawiły, że nazywany był przez nią po prostu wujkiem Romanem.

Na początku lat osiemdziesiątych wokół tworkowskiej Filii zaczęło gromadzić się środowisko pruszkowskiej „Solidarności”. W latach komunistycznej represji od 1981 r. ks. Roman współpracował z działaczami „Solidarności” m.in. kolportując pisma podziemne takie jak: „TM”, „Wola”, „TW”,„PWA” oraz książki wielu wydawnictw podziemnych i emigracyjnych. Współpracował również przy wydawaniu i kolportażu pisma „Sektor”. Pomagał w kontaktowaniu się z działaczami opozycji, którzy zostali internowani na terenie szpitala, w kościele regularnie odprawiał „Msze za Ojczyznę”.

Jego działalność była surowo kontrolowana przez władze bezpieczeństwa, niejednokrotnie był przesłuchiwany i napominany. Od grudnia 1982 r. prowadził spotkania kolędowe i wieczory poetyckie, był także inicjatorem nabożeństw 13-ego każdego miesiąca, którym towarzyszył program artystyczny w wykonaniu aktorów scen podwarszawskich, lub wykłady.

(Śp. ks. Roman w latach późniejszych Kapelan prezydenta RP zginął wraz z prezydentem i członkami rządu w katastrofie samolotu, który rozbił się na lotnisku pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 r. Pochowany jest na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.)

______________________________________________________________________________

W 1982 r. Warszawskiej Kurii Metropolitalnej udało się uzyskać zgodę Stołecznego Miasta Warszawy na budowę nowego kościoła w Pruszkowie, co skutkuje skierowaniem w 1983 r. do Filii Św. Edwarda ks. Tadeusza Wocha, który poczyniwszy starania o odzyskanie zagrabionej działki na ul. Partyzantów 22 dawniej 15, w niedługim czasie zostaje Administratorem Parafii, rozpoczynając na odzyskanym terenie budowę kaplicy.

Po ukończeniu prac 14 kwietnia 1984 r. nową tymczasową świątynię na uroczystej Mszy św. poświęcił Bp. Jerzy Modzelewski.

1 czerwca 1984 r. kard. Józef Glemp erygował parafię św. Edwarda Wyznawcy w Pruszkowie, nominując na urząd Proboszcza ks. Tadeusza Wocha.

W nowo powstałej Parafii zostaje powołana Rada parafialna, oraz wspólnota Koła żywego różańca, wspólnota Koła przyjaciół KUL, formacja Lektorów i Ministrantów.

29 września 1985 r. odbyła się uroczystość przekazania przez harcerski Krąg Seniorów im. A. Kamińskiego w Pruszkowie, płaskorzeźby Matki Boskiej Wysiedlonej, cennego daru przedstawiającego wizerunek Madonny Polski Walczącej, przy którym w kolejnych latach pruszkowscy seniorzy harcerscy organizują różne uroczystości.

W 1986 r. parafianie z ks. Wochem przystępują do wznoszenia budynku kościoła według projektu architekta Janusza Trzebuchowskiego.

W 1986 r., ks. Tadeusz zostaje Duszpasterzem Ludzi Pracy w Pruszkowie, od 18 stycznia 1987 r. organizuje w parafii co miesięczne Msze św. w intencji Ojczyzny.

8 czerwca 1987 r. w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela ówczesny papież Jan Paweł II poświecił kamień węgielny świątyni, który został uroczyście wmurowany przez Prymasa Polski kard. Józefa Glempa 22 czerwca 1989 r..

W 1999 r. Kościół został wyposażony w dwa boczne ołtarze, po lewej Matki Bożej Miłosierdzia z obrazem Jej Ostrobramskiego oblicza, oraz po prawej Św. Edwarda, z namalowanym przez Prof. Stanisława Słoninę obrazem przedstawiającym patrona parafii.

24 grudnia 1999 r. Ks. Prymas kard. Józefa Glemp poświęcił nowo wybudowany kościół i odprawił w nim uroczystą Pasterkę, a następnie konsekrował świątynię 3 Czerwca 2000 r..

W 2001 r. Ukończony zostaje ołtarz główny oraz dwa obrazy autorstwa Prof. Stanisława Słoniny przedstawiające Jezusa Miłosiernego i Św. O. Pio, które zostały zawieszone po obu stronach ołtarza.

W 2002 r. zakupiono organy piszczałkowe, a rok później dzwony którym nadano imiona: „św. Edward”, „Jan Paweł II – Papież Polak”, „św. Tadeusz”.

We wrześniu 2003 r. wprowadzono cykliczne katechezy dla dorosłych, które z czasem przekształciły się w nową formację Grupy Czwartkowej.

Ks. Tadeusz był bardzo dobrym gospodarzem zżytym ze swoimi parafianami, którzy mocno Go wspierali, co pozwoliło Mu, w tak krótkim czasie i tak ciężkich czasach wybudować najpierw kaplicę, a następnie kościół. Fenomenem Parafii jest fakt iż budowniczy świątyni, w niełatwych latach osiemdziesiątych przystępując do budowy świątyni w niezbyt zamożnej parafii, postanowił zwrócić się listownie do mieszkających w Polsce Edwardów, aby wsparli finansowo budowę kościoła o tak bardzo oryginalnym i niespotykanym w naszym kraju tytule Św. Edwarda. Odzew nie był duży, ale i tak zaskoczył wszystkich. Ponad 10% adresatów z całej Polski zdecydowało się na modlitewne i materialne wsparcie budowy,  a ich adresy przechowywane są w parafialnym archiwum.

(Budowniczy świątyni zmarł nagle 29 października 2003 r. na terenie kościoła. Uroczystości pogrzebowe celebrował kard. Józef Glemp. Decyzją władzy archidiecezjalnej został pochowany w grobie przy kościele).

______________________________________________________________________________

7 grudnia 2003 r. obowiązki przejął po zmarłym ks. Tadeuszu podejmując dzieło wykończenia kościoła i terenu wokół niego, przybyły z Parafii Św. Zygmunta w Warszawie ks. Krzysztof Kosk. Pierwszym zadaniem którego się podjął było uporządkowanie terenu wokół kościoła. Zniknęły drewniane komórki będące pozostałością budowy świątyni, w ich miejsce pojawił się rozległy trawnik i iglaki, ułożono kostkę wokół kościoła, w miejscu pochówku ks. Tadeusza stanął granitowy pomnik, obok kaplica Matki Bożej.

W kościele usytuowano kamienną chrzcielnicę, wymieniono mikrofony oraz nagłośnienie, zainstalowano ogrzewanie gazowe. Schody główne, boczne oraz balkon na wieży świątyni wykończono kamieniem a w sali nad Zakrystią zorganizowano salę spotkań dla wspólnot. W kościelnym krużganku pamiątkową tablicą upamiętniono budowniczego świątyni.

Z myślą o dzieciach i młodzieży w dolnym kościele powstała sala komputerowa z dostępem do internetu, ze starej kaplicy przy kościele utworzono salę sportową. Wybudowano nowy budynek kancelarii parafialnej, w budynku starej kancelarii po remoncie dachu, powstała salka katechetyczna, oraz sala bilardowa. Rozbudowano garaże, na plebani wymieniono wszystkie okna. Na sam koniec posługi wyposażył świątynię w: miejsce przewodniczenia, ławki dla ministrantów i konfesjonały.

Dzięki umiejętności dotarcia i zmobilizowania parafian, którzy chętnie oraz hojnie wspierali podjęte inicjatywy, mogły odbyć się m.in. dofinansowania obiadów w szkole podstawowej i wyjazdy wakacyjne dla dzieci w tym dla tych uboższych na koszt sponsorów.

Ks. Krzysztof był bardzo pracowitym gospodarzem i przede wszystkim inicjatorem budowania Kościoła jako wspólnoty wspólnot o głębokiej duchowości, którą się dzielił i do której inspirował. Swoją posługę w szczególny sposób okazywał opiekując się Grupą Neokatechumenalną, oraz głosząc katechezy podczas spotkań Grupy Czwartkowej. Zainicjował powstanie Chóru parafialnego „Deesis”, Scholi dziecięcej „Paciorki” i Scholi młodzieżowej. Zainaugurował działalność pierwszej oficjalnej strony parafialnej, wprowadził cykliczne sprawowane od października do maja Nabożeństwo Fatimskie. Zorganizował na terenie parafii pomoc w nauce dla dzieci i młodzieży, zbiórki paczek żywnościowych dla najuboższych, oraz wspólne spotkania parafian podczas organizowanych festynów parafialnych.

W 2007 r. powrócił do Parafii Św. Zygmunta w Warszawie gdzie został powołany na urząd Proboszcza.

______________________________________________________________________________

1 lipca 2007 r. Probostwo przejął przybyły z parafii Objawienia Pańskiego w podwarszawskim Bliznem, ks. Kanonik Kacper Kisieliński. który pełniąc posługę proboszcza odnowił fasadę budynku za plebanią oraz garaży jednocześnie udostępniając sale w budynku za plebanią dla MOPSu na świetlice socjalną dla dzieci.

Po roku pracy ks. Kacper został mianowany Proboszczem w Parafii Matki Bożej Łaskawej w Złotokłosie.

______________________________________________________________________________

1 lipca 2008 r. proboszczem został mianowany przybyły z parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Warce ks. Prałat Zenon Tomczak, który swoją posługę zaczął od wybudowania nowego klinkierowego ogrodzenia od frontu świątyni, oraz rozpoczął prace związane z ekspertyzą i planem działań naprawczych, dotyczących zalanego przez wody gruntowe dolnego kościoła.

 W 2012 r. w głównym wejściu do kościoła z inicjatywy parafian, przyjaciół Śp. ks. Romana Indrzejczyka, zamontowano pamiątkową tablicę upamiętniającą tragicznie zmarłego byłego Rektora parafii.

Problemy zdrowotne nie pozwoliły Ks. Zenonowi na większe zaangażowanie się w zamierzone cele, 31 października 2013 r. zmarł w Warszawskim szpitalu na ul. Banacha nie odzyskując przytomności, po przebytej w czerwcu tego roku operacji.

Uroczystej Mszy św. pogrzebowej sprawowanej 6 listopada 2013 r. przewodniczył, w asyście ponad 100 kapłanów, ks. kard. Kazimierz Nycz Arcybiskup Metropolita Warszawski. Doczesne szczątki ks. Zenona zostały złożone podczas ceremonii poprowadzonej przez ks. Bp. Tadeusza Pikusa, na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

______________________________________________________________________________

26 sierpnia 2013 r. w związku z ciężkim stanem zdrowia  ks. Zenona decyzją ks. Kardynała Kazimierza Nycza, do Parafii zostaje posłany obejmując urząd Administratora, ówczesny Wikariusz pruszkowskiej Parafii Św. Kazimierza, ks. Robert Kamiński. Administracyjne zarządzanie zaczyna od uporządkowania terenu wokół kościoła i grobu ks. Tadeusza na X rocznicę Jego śmierci, oraz odmalowania wnętrza świątyni. 1 grudnia 2013 r. w miesiąc po śmierci ks. Zenona, zostaje nominowany Proboszczem.

Z inicjatywy ks. Roberta w październiku 2013 r. zawiązuje się formacja Lektorów seniorów pełniących funkcje lektorskie na niedzielnych i świątecznych Mszach św. . Obejmując powierzony urząd Proboszcza wznawia działalność chóru parafialnego i parafialnej strony internetowej, organizuje prace docieplenia świetlika nad prezbiterium, oraz remontu mieszkania na plebanii.

17 marca 2014 r. inicjuje powstanie Parafialnego Zespołu Caritas, który zajmuje się organizowaniem pomocy dla potrzebujących. W tym samym roku na życzenie ks. Proboszcza pierwszych dwóch panów po odbyciu kursu zostało posłanych do pełnienia funkcji Nadzwyczajnego szafarza Eucharystii.

W dniach 24 – 25 czerwca 2014 r. w trakcie 24 godzinnej Uroczystość nawiedzenia parafii przez kopię Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej zawierza naszą parafię Matce Bożej.

11 października 2015 r. zostaje poświęcony i umieszczony w kościele, obraz Św. Jana Pawła II autorstwa Prof. Stanisława Słoniny, zajmując dotychczasowe miejsce obrazu Jezusa Miłosiernego wzbogaconego ramionami krzyża i umieszczonego w bardziej eksponowanym miejscu, nad wejściem do Zakrystii.

W 2015 r. zostają wyremontowane organy, oraz zainstalowano sprzęt RTV do wyświetlania tekstów pieśni i system alarmowy, tak by kościół mógł być otwarty dla parafian przez cały dzień.

13 listopada 2015 r. po Rekolekcjach Ewangelizacyjnych Odnowy (REO) zawiązuje się Wspólnota Odnowy w Duchu Św.

W marcu 2016 r. z inicjatywy Proboszcza zostają zorganizowane pierwsze spotkania informacyjno-organizacyjne dla osób będących w związkach niesakramentalnych. W tym samym roku, aktywując kult Św. Edwarda, wtorkowe Msze wieczorne cyklicznie sprawowane są jako Nowenna za przyczyną św. Edwarda w intencjach zbiorowych.

We wrześniu 2016 r. ks. Robert inicjuje nawiedzenie małego obrazu MB Częstochowskiej w domach Parafian, zakończone 25 czerwca 2017 r. uroczystą Mszą św. dziękczynną.

W 2017 r. na wniosek ks. Proboszcza kolejnych czterech panów po odbyciu kursu zostało posłanych do pełnienia funkcji Nadzwyczajnego szafarza Eucharystii.

7 października 2017 r. z inicjatywy Ks. Roberta, oraz O. Marka Nowackiego dyrektora Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej (Paulina pochodzącego z naszej parafii),  powstaje wspólnota przynależna do Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej.

autor: Marek Starużyk